Jaarverslag 2017

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. Inleiding

De Krommerijnder is een trekschuit die een grote invloed heeft gehad op de culturele, sociale en economische ontwikkeling van het Kromme Rijngebied. Vele eeuwen lang heeft de schuit het vervoer verzorgd van mensen en goederen over de Kromme Rijn van Wijk bij Duurstede naar Utrecht en terug. Tussen 1930 en 1935 is het schip verdwenen. In die tijd werd het vervoer overgenomen door vrachtwagens. Die waren sneller en flexibeler inzetbaar.

 

De Stichting Wijkse Projecten heeft in 2010 het initiatief genomen dit schip te herbouwen. Op 19 juli 2013 werd het schip officieel in gebruik genomen en op 30 november overgedragen aan de Stichting Beheer Krommerijnder die sindsdien de exploitatie realiseert.

Van begin april tot eind oktober vaart de Krommerijnder elke zaterdag en zondag om 13.30 uur van Wijk bij Duurstede naar Cothen en terug met maximaal 12 passagiers. In juli en augustus wordt er ook op woensdagmiddag gevaren. Buiten deze reguliere vaarten is de Krommerijnder exclusief te huur voor (thematische) groepsvaarten. Gedurende de ongeveer drie uur durende tocht, inclusief een korte stop in Cothen, kunnen de passagiers van de prachtige natuur en cultuur langs de oevers van de Kromme Rijn genieten.

 

De organisatie en uitvoering van activiteiten, het varen en onderhouden van de schuit en het besturen van de stichting is geheel in handen van een enthousiast team van vrijwilligers.

 

 

2. Van het bestuur

Het afgelopen jaar 2017 is een memorabel jaar in de bijna vijfjarige historie van de Stichting Beheer Krommerijnder.

 

Het bestuur wisselde enigszins van samenstelling. Coos van den Hoek besloot zich op nieuwe zaken te richten en de voorzittershamer neer te leggen. Deze is overgenomen door Arie Kauffman, die voorheen secretaris was. De secretariaatswerkzaamheden worden sindsdien ingevuld door Alice Deinum-Teekman, die daarnaast de communicatie blijft verzorgen. De andere bestuursleden behielden hun taken, Happy Just de la Paisières is penningmeester, Joop van Os verzorgt de technische zaken en is contactpersoon van de onderhoudsploeg, Dick Velders houdt zich bezig met de schipperscoördinatie en technische zaken. Maarten de Wit is als adviseur aanwezig bij de bestuursvergaderingen en waarnemend schipperscoördinator, daarnaast beheert hij de website.

In het vorige jaarverslag konden we met vreugde aankondigen dat de vergunning voor de bouw van een steiger in het Balkengat, na lang wachten, was verleend en dat de steiger aan de Blauwe Pannen zou worden gerenoveerd zodra het beheer er van aan onze stichting was overgedragen. Nu kunnen we met trots melden dat er inmiddels twee prachtige steigers zijn gerealiseerd. De Krommerijnder heeft daarmee zijn eigen ligplaats in het Balkengat gekregen en de opstapplaats bij de Blauwe Pannen heeft een degelijk en betrouwbaar aanzien gekregen. Hulde voor de leden van het bouwteam!

Bij de vernieuwde opstapsteiger aan de Blauwe Pannen werd ook nog een “leugenbankje” geplaatst. Het  bankje werd ons aangeboden door de Stichting Wijkse Projecten, oorspronkelijk initiatiefnemer van het Krommerijnder-project.

 

Op 27 september werden beide steigers onder grote belangstelling feestelijk in gebruik genomen in aanwezigheid van onder andere vertegenwoordigers van de gemeente, het waterschap, sponsors, omwonenden en een groot aantal vrijwilligers.

 

In september moest een nieuwe vaarvergunning worden aangevraagd bij het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Tot onze genoegen was men  met ons van mening dat de Krommerijnder niet alleen van cultuurhistorisch belang is, maar dat wij met onze educatieve vaarten de Kromme Rijn op een positieve wijze onder de aandacht van het publiek  brengen. Dit was voldoende reden voor de betreffende diensten van het Hoogheemraadschap te besluiten ons opnieuw vergunning te verlenen om tussen Wijk bij Duurstede en Cothen met passagiers heen en weer te varen. Bovendien werd ons verzoek naar Utrecht te mogen varen ingewilligd. Voortaan is dat twee maal per jaar toegestaan. Dit is een uitzonderingspositie omdat varen in het riviervak bovenstroom van Werkhoven in principe verboden is. Omdat we deze tocht nog nooit eerder hebben gevaren, is de route eerst verkend en zijn de vermoedelijke vaartijden tussen de sluizen en afmeerplaatsen in kaart gebracht. Er werden zowel afspraken gemaakt om onderweg de accu’s te kunnen (bij)laden als met de uitvoerende dienst van het waterschap voor de sluisbediening. Eind oktober was het zover dat de testvaart gevaren kon worden. Gezien de ervaringen en een beknopte evaluatie met de vaarwegbeheerder van het waterschap kunnen we melden dat de Utrechtvaart een succes was en in 2018 tweemaal als themavaart zal worden aangeboden.

 

Ook  in 2017 werden de gebruikelijke schippersbijeenkomsten georganiseerd aan het begin en het einde van het vaarseizoen. Speciale dank zijn wij verschuldigd aan Ruud Muis voor het gebruik van de vergaderruimte van Aegir Marine. De inmiddels jaarlijks gebruikelijke afsluitende vaartocht voor de vrijwilligers met de BIA, het prachtige historische bedrijfsvaartuig van Ruud Muis, was weer een groot succes.

 

Voor aanvang van het seizoen organiseerde het bestuur de jaarlijkse EHBO/reanimatie bijscholing voor de (hulp)schippers onder de deskundige leiding van de enthousiaste docenten van EHBO-vereniging Cothen.

 

 

3. Vaarseizoen

Op 27 maart is de Krommerijnder, na een winterse periode van intensief onderhoud op de kant, te water gelaten. Voorafgaand aan het vaarseizoen met passagiers, is er een aantal proefvaarten gemaakt om de schuit te testen en schippers en vertellers weer even te laten “proeven” aan de routine.

 

Analyse van de inzet van de Krommerijnder is gebaseerd op de kaartverkoop voor weekendvaarten, verhuur aan groepen door de VVV, beschikbaarstelling door coördinatoren en de gegevens uit het door de schippers per vaart bijgehouden logboek.

De eerste vaart met gasten was dit jaar in het weekend van 8 april, een ruime week later dan in 2016. Gedurende het vaarseizoen, eind maart tot en met begin oktober, zijn er 112 vaartochten gemaakt, één meer dan in 2016, verdeeld over 31 reguliere (weekend)vaarten, 56 groepsvaarten en 25 onbetaalde vaarten. Het aantal vaarten is daarmee nagenoeg gelijk aan dat in 2016.

Ook in 2017 werden er de maanden juli en augustus vaartochten aangeboden op de woensdagmiddag. Het merendeel van de groepsvaarten vond op doordeweekse dagen plaats. De gratis vaarten waren een vorm van tegenprestatie voor sponsors, adverteerders, gebruik ligplaats en de inzet van vrijwilligers inclusief het schippersgilde.

 

 

Tijdens de Open Monumentendag op zaterdag 9 september is de Krommerijnder ingezet voor het vervoer van gasten tussen De Pronckheer en de tuin van kasteel Rhijnestein in Cothen. In totaal hebben 54 personen van de  gratis opstapmogelijkheid gebruik gemaakt.

Dick Velders en Maarten de Wit zijn de coördinatoren. Zij hebben de verantwoording voor het inroosteren van de schippers en de hulpschippers, onderhouden het contact met de VVV en houden de boot in conditie. Zij nemen van elkaar de taak waar als één van beiden op vakantie is. Dit verliep ook in 2017 probleemloos. Maarten heeft in juni, september en oktober de coördinatie op zich genomen. Dick de andere vier maanden.

Aan boord van de Krommerijnder bevindt zich een logboek. Dat wordt goed bijgehouden door de schippers. Met behulp van de in het logboek genoteerde gegevens kan de penningmeester de statistieken t.a.v. aantal en soort vaarten, aantal en soort passagiers en de financiën, waaronder de fooienpot, bijhouden en worden de technische mensen geïnformeerd over de bijzonderheden t.a.v. de schuit, techniek en elektronica.

 

Het bijeenroepen en informeren van het schippersgilde aan het begin van het seizoen heeft goed gewerkt. Dankzij het voortdurend schenken van aandacht aan de te verstrekken informatie tijdens onder andere schippersbijeenkomsten en in de digitale nieuwsbrief “Schipperstips”, was er tevredenheid bij de passagiers en was het algemene oordeel dat de vaartochten voldeden aan de verwachtingen.

In april hebben bijna alle schippers en hulpschippers geoefend met het in- en uitvaren van het Balkengat als nieuwe ligplaats voor de Krommerijnder. Dit wordt in 2018 op verzoek herhaald. In februari hebben de schippers een EHBO/reanimatie cursus gevolgd. Voorts zijn er twee schippersbijeenkomsten geweest waarin informatie werd gedeeld en de contacten versterkt.

In november 2017 is er een enquête gehouden onder de schipper/ hulpschippers. Naar aanleiding van de  antwoorden worden acties ondernomen, zoals oefensessies met in- en uitvaren van het Balkengat, scholing voor gidsactiviteiten en het starten van themavaarten.

 

 

4. Beheer, techniek en onderhoud

In januari en februari heeft het bouw- en onderhoudsteam zich voornamelijk bezig gehouden met het schoonmaken, schuren en lakken van de schuit om deze weer in optimale conditie te brengen voor het vaarseizoen 2017. Dit gebeurde voor het laatst in de hal aan de Molenvliet, waar het ooit, in 2013, allemaal is begonnen. Dat betekende dat, in tegenstelling tot alle voorgaande jaren, de Krommerijnder aan het einde van het vaarseizoen voor het eerst in haar bestaan, niet uit het water is gehaald. Toen duidelijk werd dat er dit jaar niet meer kon worden beschikt over de stallingruimte op het industrieterrein werd besloten de trekschuit onder een nieuw aangeschafte dekzeil te laten overwinteren aan de eigen aanlegsteiger in het Balkengat. Hiervoor is een skelet van palen en latten gemaakt om het zeil overheen te kunnen spannen. Daarnaast diende er ook extra voorzorgsmaatregelen te worden genomen, inclusief regelmatige controles door de onderhoudsploeg, om de Krommerijnder maximaal te beschermen tegen winterse weersinvloeden.

Door de verhuizing van Storeland moeten het bestuur op zoek naar een andere winterberging c.q. onderhoudslocatie. Mogelijk wordt dat de oude steenfabriek de Bosschewaarden. Voor dat het zo ver is, is het noodzakelijk een andere bok/trailer te bouwen of aan te schaffen waarop de Krommerijnder geplaatst kan worden voor het onderhoud.

 

Naast de bovengenoemde werkzaamheden aan de Krommerijnder is er door het team hard gewerkt aan het bouwen van de eigen aanlegsteiger in het Balkengat. In opdracht van de gemeente heeft een aannemer het gat uitgebaggerd en palen geslagen. Aansluitend heeft het eigen team de steiger, trap en toegangspoort gebouwd. De houten materialen zijn gesponsord door Van Vliet Kastanjehout. De samenwerking met de medewerkers van Van Vliet was geweldig. Een echte uitdaging was de toegangstrap, door een geweldige tip van Ad van der Linden konden er stalen trapsteunen worden aangeschaft die precies voldeden aan de maat en hellingshoek van het talud. Dit heeft de werkzaamheden vlotter en gemakkelijker gemaakt en duurzaamheid verzekerd.

Na wat strubbelingen en vertraging van de elektriciteitsmaatschappij, heeft de Krommerijnder sinds september 2017 een eigen aanlegplaats met alle voorzieningen.

 

Het waterschap heeft de beschoeiing aan het begin van de Kromme Rijn tot en met het Balkengat, onder andere ter hoogte van de Blauwe Pannen, vernieuwd. Het bouwteam heeft de opstapsteiger verder afgetimmerd. Daarnaast is bij deze steiger de grote mast van de Krommerijnder geplaatst. Deze doet nu dienst als vlaggenmast en is daarmee een duidelijk herkenbaar punt bij de opstapplaats voor de vaartochten. Met dank aan de Stichting Wijkse Projekten kon er ook een zogenoemd ”leugenbankje” bij de opstapsteiger worden geplaatst.

Het Utrechts Landschap heeft in het Balkengat een sleephelling gebouwd om de boomstammen in en uit het Balkengat te halen, zoals dat vroeger ook gebeurde.

Op 27 september was de feestelijke in gebruik name van helling en aanlegsteiger in het Balkengat.

 

In maart, kort voor aanvang van het seizoen 2018, wordt de schuit weer schoongemaakt en waar nodig geschuurd en gelakt en zal de huif worden gerepareerd. De Krommerijnder is dan weer gereed voor het nieuwe vaarseizoen.

 

 

5. Samenwerking

VVV

De contacten met de VVV verliepen in 2017 naar tevredenheid. Zowel telefonisch als via de e-mail kan door beide partijen snel worden gecommuniceerd en kunnen aanvragen worden kortgesloten.

Wekelijks stuurt de VVV een overzicht van de geboekte vaarten. De coördinator stuurt dit door naar de ingeroosterde schipper en hulpschipper.

 

Zonnewijzer

Voor het vierde achtereenvolgende seizoen lag de Krommerijnder met een door het waterschap verleende tijdelijke ontheffing aan de steiger in de Kromme Rijn van de Zonnewijzer.  Deze gastvrijheid en medewerking van de Zonnewijzer is door de Stichting Beheer Krommerijnder al die jaren buitengewoon gewaardeerd. Echter, met het definitief verkrijgen van een vergunning voor de bouw van een eigen aanlegsteiger in het Balkengat naast de Zonnewijzer, kon een aloude wens van het bestuur: de bouw van een eigen aanlegsteiger op zichtlocatie, worden verwezenlijkt. Aan het slot van het vaarseizoen kon de eigen aanlegsteiger in gebruik worden genomen.

 

Gemeente

Gedurende het jaar is er regelmatig contact geweest met de gemeente in verband met de bouw van de permanente aanlegsteiger in het Balkengat naast de Zonnewijzer en de renovatie van de opstapsteiger aan de Blauwe Pannen.  De bouw van beide steigers door vrijwilligers van het eigen bouwteam kon mede dankzij financiële steun en actieve betrokkenheid van de gemeente gedurende de realisatiefase worden uitgevoerd.

 

Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Het Utrechts Landschap en omwonenden

Naast een nauwe betrokkenheid van de gemeente bij de realisatie van de eigen aanlegsteiger in het Balkengat en de opstapsteiger bij de Blauwe Pannen was ook de medewerking van HDSR, HUL en omwonenden van groot belang.

HDSR was niet alleen verantwoordelijk voor de nieuwe beschoeiing langs de Kromme Rijn, maar verleende ook een meerjarige subsidie aan de Stichting Beheer Krommerijnder, waarmee onder andere een deel van de kosten van de nieuwe steigers kon worden gedekt.

HUL droeg zorg voor een deel van de herinrichting van het Balkengat met onder andere de bouw van een historische boomhelling op de westelijke oever en steunde de Stichting Beheer Krommerijnder financieel.

De Omwonenden, die terecht kritisch de nieuw bestemming van het Balkengat volgden, op onderdelen adviseerden en tijdens de bouw van hun belangstelling blijk gaven, hebben bij de feestelijke in gebruik neming van de steiger de Krommerijnder als nieuwe buur welkom geheten.

 

 

6. Pr en communicatie

Hoewel een structureel communicatieplan nog niet voorhanden is, heeft het niet aan reclame en publiciteit rondom de Krommerijnder ontbroken. Posters en folders werden in ruime mate verspreid bij campings, bungalowparken, horeca en andere toeristisch interessante plekken in het Kromme Rijngebied en op de Heuvelrug. Het delen van Facebookberichten door onder andere de VVV en particuliere volgers speelde daarbij ook een belangrijke rol.

 

Het alom gewaardeerde informatiebulletin “Schipperstips” voor de vrijwilligers verscheen ook in 2017 regelmatig. De redactie is in handen van Alice Deinum-Teekman.

Van de in 2016 voor het eerst verschenen informatiebrochure “met de Krommerijnder … een erva(a)ring rijker”, samengesteld door Happy Just de la Paisières, verscheen voor aanvang van het seizoen een tweede, bijgewerkte druk. Het boekwerkje, dat tegen een bescheiden vergoeding door opstappers kan worden aangeschaft, biedt zeer lezenswaardige informatie over (de geschiedenis van) Wijk bij Duurstede, de Kromme Rijn en de Krommerijnder. Dat de van foto’s en tekeningen voorziene brochure nog altijd als een waardevolle aanvulling op de verhalen van de schippers mag worden beschouwd, blijkt wel uit de goede verkoopcijfers.

 

 

7. Medewerkers/vrijwilligers

De Stichting Beheer Krommerijnder wordt bestuurd en bestierd door vrijwilligers.

 

Per 1 januari 2017 werd het bestuur van de Stichting Beheer Krommerijnder gevormd door: Alice Teekman (communicatie), Arie Kauffman (secretariaat), Coos van den Hoek (voorzitter), Dick Velders (schipperscoördinatie), Happy Just de la Paisières (financiën) en Joop van Os (technische zaken). Maarten de Wit ondersteunt het bestuur als adviseur.

Medio 2017 trad Coos van den Hoek terug als voorzitter, nam Arie Kauffman diens functie over en werd Alice Deinum-Teekman secretaris.

Het bouw- en onderhoudteam bestond in 2017 uit de volgende vrijwilligers: Ad van der Linden, Peter Post, Dick Velders, Theo Rinkema, Maarten de Wit, Joop van Os en Jan Frankhuizen. De laatste is halfweg het jaar gestopt.

 

In 2017 telde het schippersgilde 25 (hulp)schippers, te weten: Adrie Bakkers, Albert van Putten, Alice Teekman, Anton Rekké (2018 niet beschikbaar), Arie Kauffman, Dick Velders, Gerard Strien, Giel van Lunsen, Hans Brouwer, Happy Just de la Paisières, Henk Muis (in 2017 niet oproepbaar i.v.m. reis), Jan Frankhuizen*, Jan Kemink, Joop van Os, Leny van Loon, Krijn Bok, Maarten de Wit, Marlies Kester*, Piet van der Wiel, Peter Post, Ruud Waltman, Teus Visee, Theo Rinkema, Willem Metz (per 2018 incidenteel oproepbaar) en Wim Bodewes.

(*heeft zich (in de loop van het seizoen) teruggetrokken; **tijdelijk niet beschikbaar)

Aan het eind van het seizoen werd Jan Christiaans als (hulp)schippers welkom geheten.

 

 

8. Financiële zaken

Het vaarseizoen 2017 is qua inkomsten uit vaarten, fooien en verkoop brochures een goed jaar geweest, vergelijkbaar met het vaarseizoen 2016. Hierbij moet de kanttekening worden geplaatst dat alleen deze inkomsten niet voldoende zijn om ook de kosten te kunnen dekken van grote uitgaven.

De Stichting Beheer Krommerijnder, een vrijwilligersorganisatie, was  in 2017 mede afhankelijk van subsidie en sponsoring om de twee bouwprojecten, de aanlegsteiger in het Balkengat en de opstapsteiger bij de Blauwe Pannen, te kunnen financieren. Dankzij de financiële bijdragen van Gemeente Wijk bij  Duurstede, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, de bijdrage in natura van Van Vliet Kastanjehout (hout) en de inzet van het eigen bouwteam konden deze bouwprojecten worden uitgevoerd. Daarnaast spelen de financiële bijdragen van sponsors een belangrijke rol om ons investeringsplan tot 2025 te kunnen realiseren.  Het bestuur is hen hiervoor zeer erkentelijk.

Het investeringsplan laat zien dat in 2022 een aantal vervangingen een behoorlijke impact heeft op de financiële planning. Het is een uitdaging voor het bestuur de komende vaarseizoenen meer sponsors en ondersteuners aan de Krommerijnder te binden.