Jaarverslag 2016

 

 

1. Inleiding

De Krommerijnder is een trekschuit die een grote invloed heeft gehad op de culturele, sociale en economische ontwikkeling van het Kromme Rijngebied. Vele eeuwen lang heeft de schuit het vervoer verzorgd van mensen en goederen over de Kromme Rijn van Wijk bij Duurstede naar Utrecht en terug. Tussen 1930 en 1935 is het schip verdwenen. In die tijd werd het vervoer overgenomen door vrachtwagens op de weg. Die waren sneller en flexibeler inzetbaar.

De Stichting Wijkse Projekten heeft in 2010 het initiatief genomen dit schip te herbouwen. Op 19 juli 2013 werd het schip officieel in gebruik genomen en op 30 november overgedragen aan de Stichting Beheer Krommerijnder die voor de exploitatie zorgt.

Vanaf half april tot half oktober vaart de Krommerijnder elke zaterdag en zondag om 13.30 uur van Wijk bij Duurstede naar Cothen en terug met maximaal 12 passagiers. In juli en augustus wordt er ook op woensdagmiddag gevaren. Buiten deze reguliere vaarten is de Krommerijnder exclusief te huur voor (thematische) groepsvaarten. Gedurende de ongeveer twee uur durende tocht kunnen de passagiers van de prachtige natuur en cultuur langs de oevers van de Kromme Rijn genieten.

De organisatie en uitvoering van activiteiten, het onderhouden van de schuit en het besturen van de stichting is geheel in handen van een enthousiast team van vrijwilligers.

 

2. Van het bestuur

Als woorden het jaar 2016 zouden moeten kenmerken, zijn het  "enthousiasme" en "doorzettingsvermogen". Enthousiasme vinden we bij alle vrijwilligers, schippers, leden van het bouwteam, van de werkgroep en het bestuur van de Stichting Beheer Krommerijnder. Zonder dat enthousiasme zou de authentieke trekschuit, de Krommerijnder, niet meer varen; zouden heel veel mensen niet meer geïnformeerd worden over de rijkdom van de historie en cultuur in deze regio; zouden heel veel gasten van de Krommerijnder niet meer kunnen genieten van de rust en schoonheid van de natuur op en langs de Kromme Rijn; zouden veel enthousiaste reacties en dankbetuigingen aan het adres van de schippers achterwege blijven. Het in november aangetreden nieuwe bestuur wil daarom graag al die enthousiaste vrijwilligers bedanken. Zonder hun inzet zou het allemaal niet mogelijk zijn.

Dat enthousiasme sterkt het bestuur in het voortdurend streven naar completering van het Krommerijnderproject. Want met het bouwen van de authentieke schuit waren we nog maar op de helft. Belangrijk is het project zeker te stellen voor de langere termijn. Te zorgen voor continuïteit in het geheel. Daarvoor is het nodig een steiger in eigen beheer te realiseren in het Balkengat en het beheer te krijgen over de opstapsteiger aan de Blauwe Pannen. Wat de steigers betreft, is het bestuur tevreden rond de jaarwisseling te mogen stellen, dat het doorzettingsvermogen in 2016 resultaat begint op te leveren. De vergunning voor de bouw van een eigen steiger in het Balkengat is verleend en, ijs en weder dienende, kan het bouwteam in het voorjaar 2017 beginnen met de realisatie volgens de door de gemeente goedgekeurde tekeningen.

Hetzelfde geldt voor de opstapsteiger aan de Blauwe Pannen. Zodra het beheer van die steiger aan de stichting is overgedragen kan worden gestart met de renovatie van deze steiger waarvan Kanovereniging Dorestad medegebruiker is. Een stevige klus voor de leden van het bouwteam. Zij verdienen daarvoor heel veel lof.

Nadat beide steigers zijn gerealiseerd, is vanuit het niets in iets meer dan zes jaar een door vrijwilligers gedreven duurzaam "bedrijfje" tot stand gebracht dat tot een van de toeristische pareltjes van deze regio en van de stad Wijk bij Duurstede behoort. Dit alles dankzij heel veel vrijwilligers met enthousiasme en doorzettingsvermogen. Met als resultaat weer meer vaartochten en meer gasten in 2016. In het hiernavolgende jaarverslag 2016 wordt nog eens op een aantal details ingegaan.

Het bestuur van de Stichting Beheer Krommerijnder hoopt ook in 2017 met nieuwe plannen op enthousiasme en doorzettingsvermogen van velen te mogen rekenen!


3. Vaarseizoen

Op 22 maart is de Krommerijnder, na een winterse periode van intensief onderhoud op de kant, te water gelaten. Voorafgaand aan het vaarseizoen met passagiers, is er een aantal proefvaarten gemaakt om de schuit te testen en schippers en vertellers weer even te laten "proeven" aan de routine. Analyse van de inzet van de Krommerijnder is gebaseerd op de kaartverkoop voor weekendvaarten, verhuur aan groepen door de VVV, beschikbaarstelling door coördinatoren en de gegevens uit het door de schippers per vaart bijgehouden logboek.

De eerste vaarten met gasten waren dit jaar al in het Paasweekend, 26-28 maart. Gedurende het vaarseizoen, eind maart tot en met begin oktober, zijn er 111 vaartochten gemaakt, waarvan 37 reguliere (weekend)vaarten, 55 groepsvaarten en 19 onbetaalde vaarten. Het aantal vaarten is daarmee met ruim 25% gegroeid t.o.v. 2015 en het gemiddelde aantal vaarten per week groeide naar 4 à 5. In juli en augustus werden er voor het eerst vaartochten aangeboden op de woensdagmiddag.

Er werden dit jaar 335 kaarten verkocht aan passagiers, incl. 14 kinderkaarten, voor de reguliere weekend- en de woensdagvaartochten. Het merendeel van de groepsvaarten vond op doordeweekse dagen plaats.

De inkomsten uit losse kaartverkoop en groepsvaarten groeiden het voorbije seizoen met bijna 6%. Het aandeel van de groepsvaarten is daarbij substantieel van groot belang. De gratis vaarten waren een vorm van tegenprestatie voor sponsors, adverteerders, gebruik ligplaats en de inzet van vrijwilligers inclusief het schippersgilde.

De coördinatie van de inzet van schippers en vertellers was in handen van Dick Velders en Maarten de Wit. Het aantal beschikbare schippers en vertellers bleek ook in de drukke maanden juli en augustus voldoende dankzij het knappe puzzelwerk van de coördinatoren en bereidwillige inzet van alle betrokkenen. Echter, om ook in de toekomst in de vakantie- en zomerperiode te kunnen voorzien in voldoende ter zake deskundige bemanning blijft het werven van schippers en vertellers voortdurend de aandacht houden.

Gedurende het vaarseizoen 2016 waren er 26 vrijwilligers beschikbaar voor de functie van schipper, hulpschipper en verteller. Naar schatting hebben alle leden van het schippersgilde het voorbije seizoen gemiddeld circa 8 à 9 maal gevaren.

Het bijeenroepen en informeren van het schippersgilde aan het begin van het seizoen heeft goed gewerkt. Dankzij het voortdurend schenken van aandacht aan de te verstrekken informatie tijdens onder andere schippersbijeenkomsten en in de digitale nieuwsbrief "Schipperstips", was er tevredenheid bij de passagiers en was het algemene oordeel dat de vaartochten voldeden aan de verwachtingen.

Tijdens de Open Monumentendag in het weekend van 10 en 11 september is de Krommerijnder op zaterdag ingezet voor het vervoer van gasten tussen De Pronckheer en de tuin van kasteel Rhijnestein in Cothen. Verdeeld over zes vaarten maakten liefst 73 personen, waarvan enkelen met fiets, van deze gratis opstapmogelijkheid gebruik.

 

4. Beheer en onderhoud

Nadat de Krommerijnder op 26 oktober 2015 uit het water was getakeld en naar de loods vervoerd, is de onderhoudsploeg op 22 januari met de feitelijke onderhoudswerkzaamheden begonnen.

De trekschuit zag er na een lang seizoen nog goed uit. Er waren aan de zijkanten wat beschadigingen die zijn geschuurd en opnieuw in de lak gezet. De onderkant vroeg meer aandacht. De zijnaden tussen het bodemvlak en de zijwanden zijn uitgekrabd en voorzien van nieuw breeuwsel en kit. Het onderwaterschip is geheel geschuurd en voorzien van twee lagen primer met daarop een dubbele laag antifouling. De bel is verplaatst en voorzien van een allemanseindje. En aan beide gangborden zijn steuntjes geplaatst voor vaarboom en pikhaak.

Tijdens het vaarseizoen hebben zich wat kleine problemen voorgedaan. Zo vertoonden de slotjes op de bakskisten soms kuren, maar deze konden met wat olie weer gangbaar worden gemaakt.

Hetzelfde gold voor de korte helmstok van de podmotor. Een probleem met het startrelais kon met siliconenspray worden opgelost. Gedurende het nieuwe vaarseizoen zal de smering periodiek worden herhaald.

Halverwege het vaarseizoen is de mast uit de Krommerijnder verwijderd. Spijtig, maar gezien het feit dat deze altijd op kniehoogte in de schuit lag, was dit noodzakelijk om de veiligheid van de passagiers te waarborgen.

Wijzigen in procedures en handelingen en andere bijzonderheden zijn steeds gemeld via de frequent verschijnende "Schipperstips".

Op 31 oktober werd de schuit weer uit het water getakeld en naar de stalling op het industrieterrein getransporteerd. De eerste onderhoudswerkzaamheden zijn direct uitgevoerd en er is een plan opgesteld voor de werkzaamheden die in het eerste kwartaal van 2017 dienen plaats te vinden.

In december heeft de Stichting Beheer Krommerijnder de opstapsteiger bij de Blauwe Pannen op eigen verzoek in beheer gekregen na overleg met het Recreatieschap en de Kanovereniging Dorestad. De laatste maakt ook gebruik van deze steiger. De steiger zal door een aannemer worden vernieuwd. Dit gebeurt gelijktijdig met het onderhoud en vernieuwing van een deel van de beschoeiing van de Kromme Rijn. Het benodigde hout voor de steiger wordt gesponsord door Van Vliet Kastanjehout.

De procedure voor het bouwen van een eigen aanlegsteiger in het Balkengat naast de Zonnewijzer is gedurende het jaar in overleg met de gemeente vervolgd. Het ontwerp en de tekening van de steiger is inmiddels definitief. De omwonende zijn geïnformeerd en de bezwaarperiode is voorbij. Na een slepend traject dat enkele jaren heeft geduurd, zal de definitieve vergunning voor het bouwen van de aanlegsteiger in het Balkengat naar verwachting begin 2017 worden verstrekt en kan er met de werkzaamheden worden begonnen. Ook voor deze steiger zal het hout door Van Vliet Kastanjehout worden gesponsord.

De voorbereidingen voor het nieuwe vaarseizoen zijn eind 2016 al volop in gang gezet. Zo is er een herhalingscursus reanimatie voor alle schippers en hulpschippers, wordt het schippershandboek geactualiseerd en staat de eerste schippersbijeenkomst, voorafgaand aan de seizoenstart, in de agenda.

 

5. Samenwerking

VVV.   De communicatie tussen de VVV-medewerkers en de schipperscoördinatoren verliep ook dit seizoen uitstekend. Wekelijks werd op donderdag of vrijdag door de VVV de stand van de kaartverkoop voor het aankomende weekend gemaild, zodat de coördinator de schippers van dienst kon informeren.

Daarnaast nam de VVV in de zomermaanden regelmatig telefonisch contact op wanneer groepen zich meldden bij de balie. Ondanks het feit dat een deel van de schippers met vakantie was, konden de extra vaarten in alle gevallen worden bemand met een schipper en hulpschipper.

In overleg met de VVV werd bij wijze van proef gedurende de maanden juli en augustus op de woensdagen gevaren. Een aankondiging op een bord voor het VVV kantoor op de Markt nodigde toeristen en winkelend publiek uit tot het kopen van een kaartje. Gezien het succes van deze proef zal de woensdagvaart ook in 2017 in het programma worden opgenomen.

Zonnewijzer.   Voor het derde achtereenvolgende seizoen lag de Krommerijnder afgemeerd aan de steiger bij de Zonnewijzer.  Deze gastvrijheid en medewerking van de Zonnewijzer wordt door de Stichting Beheer Krommerijnder buitengewoon gewaardeerd en de schippers zijn zeer tevreden met deze aanlegplaats.

Echter, de onzekere toekomst van de ligplaats bij de Zonnewijzer was voor het bestuur aanleiding het realiseren van een ligplaats elders in de Kromme Rijn, bij voorkeur in het historische Balkengat, te versnellen.

Gemeente.   Gedurende het jaar is er regelmatig contact geweest met de gemeente in verband met het bouwen van een permanente aanlegsteiger in het Balkengat naast de Zonnewijzer en het beheer van de opstapsteiger aan de Blauwe Pannen.

 

6. Pr en communicatie

Hoewel een structureel communicatieplan ook in 2016 ontbrak, heeft het niet aan reclame en publiciteit rondom de Krommerijnder ontbroken. Posters en folders werden in ruime mate verspreid bij campings, bungalowparken, horeca en andere toeristisch interessante plekken in het Kromme Rijngebied en op de Heuvelrug. Het delen van Facebookberichten door onder andere de VVV en particuliere volgers speelde daarbij ook een belangrijke rol.

Het alom gewaardeerde informatiebulletin "Schipperstips" voor de vrijwilligers verscheen in 2016 zesmaal. De redactie is in handen van Alice Deinum-Teekman. Nieuwe rubrieken in de Schipperstips zijn: De Ziekenboeg, Op de koffie bij ... (nader kennismaken met een vrijwilliger), Voorstelrondje (kennismaking met een nieuwe vrijwilliger) en De Krommerijnder in historisch perspectief.

Nieuw dit jaar is de informatiebrochure "met de Krommerijnder een erva(a)ring rijker", samengesteld door Happy Just de la Paisières. Het boekwerkje, dat tegen een bescheiden vergoeding door opstappers kan worden aangeschaft, biedt zeer lezenswaardige informatie over (de geschiedenis van) Wijk bij Duurstede, de Kromme Rijn en de Krommerijnder. Dat de van foto's en tekeningen voorziene brochure als een waardevolle aanvulling op de verhalen van de schippers mag worden beschouwd, blijkt wel uit de goede verkoopcijfers. In een tweede druk voor het volgende seizoen is inmiddels voorzien.

Om de bekendheid van de dienst van de Krommerijnder te verhogen is in 2016 gebruik gemaakt van diverse digitale media ondersteund door redactionele artikelen in de kranten: Wijkse Courant, Wijks Nieuws, 't Groentje en AD/UN. Alles bij elkaar een papieren oplage die de 50.000 stuks benaderde. Rekening houdend met het gemiddeld aantal gezinsleden betekent dat een bereik van een kleine 150.000 personen.

Via Facebook werden, verspreid over het vaarseizoen, acht promotionele berichten verstuurd met een bereik van ruim 60.000 personen. Daarbij werden deze berichten ook nog bijna dertig keer gedeeld. Via DitisWijk.nl werden twee berichten geplaatst, elk met een bereik van ca. 17.000 personen.

De VVV in Wijk bij Duurstede heeft ca. 30 keer een promotioneel bericht via haar website verspreid. Het bereik daarvan is niet bekend.

 

7. Medewerkers/vrijwilligers

De Stichting Beheer Krommerijnder wordt bestuurd en bestierd door vrijwilligers.

Op 1 januari 2016 telde het bestuur een drietal leden, te weten: Jan Bloemheuvel, (voorzitter), John van Eijck (penningmeester) en Ruud Muis (technisch coördinator). Medio november zijn deze drie bestuursleden van het eerste uur teruggetreden nadat in goed en gezamenlijk overleg was besloten het bestuurlijke estafettestokje van de Stichting Beheer Krommerijnder over te dragen aan zes leden van de werkgroep, te weten: Alice Teekman (communicatie), Arie Kauffman (secretariaat), Coos van den Hoek (voorzitter), Dick Velders (schipperscoördinatie), Happy Just de la Paisières (financiën) en Joop van Os (technische zaken). Op deze wijze was de continuïteit van het reilen en zeilen van de Krommerijnder ook bestuurlijk geborgd.

De werkgroep, bestaande uit de hiervoor genoemde zes vrijwilligers aangevuld met Maarten de Wit, heeft zich ook in 2016 vooral beziggehouden met de uitvoering van allerlei praktische zaken die bijdragen aan het beheer en in stand houden van de Krommerijnder en een gezonde exploitatie van deze historische schuit. Vanaf medio november dragen de leden van de werkgroep als bestuurslid ook de bestuurlijke verantwoording voor de stichting.

Het onderhoudsteam bestond in 2016 uit Ad van der Linden, Dick Velders, Guus Swillens, die zich medio 2016 terugtrok, Jan Frankhuizen, Joop Gijsbertsen, Joop van Os, Maarten de Wit, Theo Rinkema en Peter Post die aan het slot van het vaarseizoen welkom werd geheten.

In 2016 telde het schippersgilde 26 (hulp)schippers, te weten: Adrie Bakkers, Albert van Putten, Alice Teekman, Anton Rekké**, Arie Kauffman, Dick Velders, Gerard Strien, Giel van Lunsen, Guus Swillens*, Happy Just de la Paisières, Henk Muis, Jan Frankhuizen, Jan Kemink, Jan-Willem van Thiel*, Joop van Os, Leny van Loon, Maarten de Wit, Marlies Kester, Mathy Geytenbeek*, Piet van der Wiel, Ruud Waltman, Teus de Jong*, Teus Visee, Theo Rinkema, Willem Metz en Wim Bodewes.

(*heeft zich in de loop van het seizoen teruggetrokken; **heeft zich tijdelijk teruggetrokken)

Aan het eind van het seizoen werden vier (hulp)schippers welkom geheten, te weten: Gerard Strien, Hans Brouwer, Krijn Bok en Peter Post.