De Kromme Rijnstreek is het buitengebied van Utrecht. Dicht bij de stad en toch ver weg van alle drukte. Het rivierenlandschap van de Kromme Rijn ontmoet hier de Utrechtse Heuvelrug. Dat zorgt voor een afwisselend landschap met diverse mogelijkheden voor wandelen, fietsen en kanoën.

Onderweg zijn de vele fruitboomgaarden van de kersen- en fruitteelt waar de Kromme Rijnstreek bekend om is. In de lente zorgt dat voor prachtige bloesem en in de oogsttijd is het verse fruit te proeven bij een van de vele fruitstalletjes of landwinkels. Ook de krommerijnder vaart in het kersenseizoen diverse 'kersenvaarten'.

Op de mooiste plekken in het landschap liggen prachtige kastelen en landgoederen. Bij sommige is er een mogelijkheid om binnen te kijken. Buiten zijn de mooie tuinen en parken in Engelse landschapsstijl te bewonderen.

Ook de forten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zijn een bezoek waard. In het Waterliniemuseum is het unieke verhaal te ontdekken over de slimme manier waarop Nederland water inzette als verdediging in oorlogstijden. Deze plek is extra bijzonder omdat hier op ‘Fort Fectio’ de Romeinse geschiedenis van de streek zichtbaar is. Wanneer je geïnteresseerd bent in geschiedenis en wilt weten waar de noordgrens van het Romeinse Rijk liep, dan is het de moeite waard om de Romeinse Limes te bezoeken.

De Kromme Rijn was onderdeel van de Romeinse Limes, de grens van het oude Romeinse Rijk. De Romeinen bouwden hun villa’s in het gebied en benutten de vruchtbare grond rond de Kromme Rijn door boomgaarden te planten. Zelfs in die tijd was de streek al ‘het buiten van Utrecht’! In Nederland loopt de Limes (vanaf ongeveer 50 n.Chr.) langs de ‘Romeinse Rijn’ (nu de Rijn, Nederrijn, Kromme Rijn, Leidsche Rijn en Oude Rijn).

Ter verdediging van de grens zijn op verschillende plekken forten gebouwd. Zo lag ook ‘Fort Fectio’ aan de rivier, vlak bij het huidige Fort Vechten. Dit was een van de oudste forten langs de limes in Nederland. Fectio was een strategisch belangrijke plek, omdat het vlak bij de splitsing van de Rijn met de Vecht ligt.

Fort Fectio is voor Utrecht uitzonderlijk groot en na castra Nijmegen de oudste Romeinse legerplaats van Nederland. Naast het fort is een vicus, een civiele nederzetting, de voorganger van het huidige plaatsje Vechten. Vlak bij Wijk bij Duurstede heeft men voorwerpen gevonden die wijzen op een tweede fort in de streek, genaamd Levefanum. Er zijn militaire helmen gevonden, waaronder ‘ de helm van Titus’, die nu te zien zijn in museum Dorestad. Ook in het huidige Houten is sprake van Romeinse historie. Zelfs in de tijd van de Romeinen was de streek al ‘het buiten van Utrecht’, waar de villa’s in Romeinse stijl getuige van waren.

 

De Kromme Rijnstreek is in ieder jaargetijde de moeite waard om te bezoeken. De streek is bekend door de fruitteelt, vooral door de kersenteelt, die al stamt uit de Romeinse tijd. In de lente kun je de prachtige bloesem in het gebied bewonderen op de fiets, wandelend of varend. Daarvoor zijn diverse wandel-, fiets- en vaarroutes beschikbaar.

In de zomer is het ‘kersentijd’. Wanneer de kersen worden geoogst, kun je er overal in de streek van genieten. De kersen zijn te koop ‘onder de hut’ bij een van de vele kersenstalletjes of landwinkels en er zijn heerlijke verse kersengebakjes te proeven op diverse zonnige terrassen. In de kersentijd zijn de diverse evenementen een bezoek meer dan waard zijn, zoals het Kersenfestival, het NK Kersenpitspugen, Kersenpop, dineren in de boomgaard en nog veel meer.

In de oogsttijd, aan het begin van de herfst, kun je verse appels, peren, pruimen en andere lokale en biologische producten proeven en kopen bij een van de vele fruitstalletjes of landwinkels.

Wil je meer wil weten over de rijke historie van de kersenteelt? Dan kun je het hele jaar terecht in het interactieve Kersenmuseum op het fruitteeltbedrijf van Theo en Martine Vernooy.

In de Kromme Rijnstreek liggen de plaatsen Bunnik, Odijk, Vechten, Werkhoven, Cothen, Langbroek, Wijk bij Duurstede, Houten,
‘t Goy, Tull en ‘t Waal en Schalkwijk.

 

De Kromme Rijn is een traag kronkelend riviertje van tien tot vijftien meter breed. Het is een riviertje dat over een afstand van ongeveer 27 kilometer voort stroomt vanaf Wijk bij Duurstede langs de dorpen Cothen, Werkhoven, Odijk en Bunnik naar Utrecht.

Een riviertje dat dus begint in Wijk bij Duurstede, daar waar de Rijn opeens Lek wordt, en dat zijn water ooit door een duiker in de Lekdijk ontving. Rond 1670 heeft Jacob van Ruysdael dat punt op zijn beroemde schilderij "De Molen bij Wijk bij Duurstede" vereeuwigd.

De Kromme Rijn was de oude hoofdtak van de rivier die al in de 9e eeuw begon te verzanden en in 1122 werd afgesloten. Deze oude tak loopt door Utrecht en delen van de Oude Gracht waren eens Rijn.

Bij de Weerdsluis splitst de Vecht af. Deze oude rivier stroomt naar het noorden en mondt bij Muiden uit in het IJmeer. De Rijn zet zich voort naar het westen als Leidse Rijn tot Harmelen, een in de Middeleeuwen gegraven gedeelte en Oude Rijn via Leiden naar Katwijk en mondt daar uit in de Noordzee (zie foto).

De rivier is in de loop van de eeuwen steeds hetzelfde gebleven, een geduldige oude dame die de hele omgeving zag veranderen en zichzelf niet van de wijs laat brengen. De rivier is van levensbelang geweest voor de gehele regio.

In de huidige tijd kan de Kromme Rijn op twee manieren worden bevaren. U kunt vanuit Utrecht of Wijk bij Duurstede een kano huren en op eigen kracht de mooie tocht varen.

Wilt u het wat meer op uw gemak doen en meer genieten van de mooie en natuurlijke oevers en omgeving van de rivier dan kunt u een vaartocht boeken op de Krommerijnder, een naar authentiek voorbeeld gebouwde trekschuit die sedert juli 2013 in de vaart is genomen. Voor de vertrektijden zie daarvoor het vaarprogramma elders op deze website.

Meer wetenswaardigheden over heden en verleden van Wijk bij Duurstede, Cothen en Langbroek vindt u op de website wijktoenwijknu.nl en vvvkrommerijnstreek.nl.