1. Inleiding De krommerijnder is een trekschuit die een grote invloed heeft gehad op de culturele, sociale en economische ontwikkeling van het Kromme Rijngebied. Vele eeuwen lang heeft de schuit het vervoer verzorgd van mensen en goederen over de Kromme Rijn van Wijk bij Duurstede naar Utrecht en terug. Tussen 1930 en 1935 is de schuit verdwenen. In die tijd werd het vervoer overgenomen door vrachtwagens. Deze waren sneller en flexibeler inzetbaar. De Stichting Wijkse Projecten heeft in 2010 het initiatief genomen deze schuit opnieuw te bouwen. Op 19 juli 2013 werd de schuit officieel in gebruik genomen en op 30 november van dat jaar overgedragen aan de Stichting Beheer Krommerijnder, die sindsdien de exploitatie realiseert. De organisatie en uitvoering van activiteiten, het varen en onderhouden van de schuit en het besturen van de Stichting Beheer Krommerijnder is geheel in handen van een enthousiast team van vrijwilligers. In een normaal seizoen, van begin april tot eind oktober, vaart de krommerijnder gebruikelijk elke zaterdag en zondag om 13.30 uur van Wijk bij Duurstede naar Cothen en terug met maximaal 12 passagiers. In juli en augustus wordt er ook op woensdagmiddag gevaren. Gedurende de ongeveer drie uur durende tocht, inclusief een korte stop in Cothen, kunnen de passagiers van de prachtige natuur en cultuur langs de oevers van de Kromme Rijn genieten. Sinds 2017 worden er in overleg en met toestemming van Hoogheemraadschap Stichtse Rijnlanden per seizoen enkele zogenoemde Utrechtvaarten georganiseerd. Buiten deze reguliere vaarten is de krommerijnder exclusief te huur voor (thematische) groepsvaarten. Helaas werd ook het vaarseizoen in 2021 evenals dat van 2020 gehinderd door de wereldwijde covid-19 pandemie. Hierdoor moest het aantal passagiers per vaart worden beperkt tot maximaal zes en het gebruikelijke vaar- en activiteitenprogramma flink worden aangepast. 2. Van het bestuur Het bestuur van de Stichting Beheer Krommerijnder heeft in 2021 geen mutaties gekend en werd gevormd door Alice Deinum-Teekman (secretaris/communicatie), Arie Kauffman (voorzitter), Dick Velders (schipperscoördinator), Joop van Os (technische zaken) en Happy Just de la Paisières (penningmeester). Maarten de Wit, als adviseur aan het bestuur toegevoegd en tevens schipperscoördinator, draagt bij aan het technisch onderhoud, beheert de website en ondersteunt de communicatie. Het bestuur kwam in 2021 acht keer bijeen in een vergadersetting die voldeed aan de covid-19 richtlijnen. Voor aanvang van het vaarseizoen ging de aandacht vooral uit naar het de stand van zaken met betrekking tot de coronapandemie en de daarbij passende vaarmogelijkheden zoals reguliere vaarten, groepsvaarten en Utrechtvaarten. Vaste onderwerpen in de vergaderingen waren de continuïteit van het beheer, de financiën, het onderhoud op korte-, midden- en lange termijn, de onzekerheid van schippersbijeenkomsten (incl. bijscholing EHBO en reanimatie), de communicatie en de winterstalling 2021/2022. Ondanks alle onzekerheid en de veelheid aan beperkingen is ook dit jaar onverminderd veel energie gestoken, vooral door de secretaris, in de relatie met het waterschap – het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden – met het oog op de toegestane, maar ook door corona onzekere, Utrecht-vaarten. De krommerijnder heeft in overleg met de technische specialisten ook gedurende het winterseizoen 2020/2021 onder zeil in het water aan de steiger in het Balkengat gelegen. In hetzelfde overleg is besloten de krommerijnder het winterseizoen 2021/2022 op de kant te stallen voor uitgebreider onderhoud. Helaas konden ook in 2021 de gebruikelijke schippersbijeenkomsten, resp. aan het begin en eind van het vaarseizoen, geen doorgang vinden als gevolg van de coronamaatregelen. Om dezelfde reden was er ook geen EHBO- en reanimatiebijscholing. Dat betekende dat de informatieverstrekking, in het bijzonder m.b.t. corona, voor aanvang van het vaarseizoen dit keer per mail en nieuwsbrief plaats moest vinden.
3. Vaarseizoen Het vaarprogramma werd ook dit jaar flink in de war gestuurd door het Covid-19 virus. De maanden april, mei en een gedeelte van de maand juni is er niet gevaren. In deze periode is er veelvuldig overleg geweest hoe het vaarseizoen ondanks de nog steeds van kracht zijnde beperkende maatregelen toch op een verantwoorde wijze kon worden gestart. 

In de maand juni zijn er, zoals de afgelopen jaren voor aanvang van het seizoen gebruikelijk is, enkele proefvaarten gehouden met schippers die daar belangstelling voor hadden. Doel van de proefvaarten is het op peil houden van de vaardigheid. Daarbij gaat het vooral om het in- en uitvaren van het Balkengat wat door stroming en wind soms lastig kan zijn.

Uiteindelijk werd besloten dit seizoen uitsluitend groepsvaarten te varen, maar dan wel op alle dagen van de week met een maximale bezetting van zes gasten per vaart en daaraan gekoppeld een aangepast prijskaartje. Hierdoor kon worden voldaan aan de eis van anderhalve meter afstand tussen de passagiers. De vertrektijd kon door de gasten in overleg met de coördinator worden bepaald. 

Voor wat betreft de Utrechtvaarten was oorspronkelijk besloten deze dit jaar drie maal te organiseren in de periode juli t/m augustus. Uiteindelijk zijn er twee Utrechtvaarten georganiseerd, de eerste in de week van 12 t/m 16 juli en de tweede in de week van 16 t/m 20 augustus. De eerste dag (maandag) is voor de heenvaart naar Theehuis Rhijnauwen en de laatste dag (vrijdag) is de terugvaart vanaf Theehuis Rhijnauwen naar Wijk bij Duurstede. Op dinsdag t/m donderdag is er vanaf Rhijnauwen via de Kromme Rijn, de singels en de gracht door de stad Utrecht gevaren. Ook voor deze vaarten werd het aantal passagiers beperkt tot een maximum van zes gasten. Er was veel belangstelling voor deze vaarten. 

Op de Open Monumentendag van 11 september, zijn er weer enkele tochtjes/vaartjes gevaren vanaf kasteel Rhijnestein dat ook dit jaar weer toegankelijk was voor geïnteresseerden. 

Door de beperkingen als gevolg van de het rondwarende virus konden in dit seizoen toch nog enkele “pannenkoekenvaarten” worden georganiseerd. In eerste instantie was het de bedoeling deze op vaste dagen uit te voeren. Echter, omdat Covid-19 niet alleen het vaarschema beperkte, maar ook de mogelijkheden van horecagelegenheden aan banden legde, werd besloten de pannenkoekenvaarten ook dit jaar op alle dagen van de week mogelijk te maken voor kleine groepen van ook nu weer maximaal zes personen. 

Al met al kan worden gesteld dat het afgelopen vaarseizoen 2021 ondanks alle beperkende maatregelen zeer geslaagd is. In het begin van Covid-19 leefde er het gevoel dat er in 2021 in het geheel niet zou worden gevaren, omdat het onder deze omstandigheden erg lastig leek om aan de gestelde eisen te voldoen. Uiteindelijk konden er in 2021 totaal 55 betaalde vaarten worden gemaakt. 

Het schippersteam, bestaande uit 23 vrijwilligers, heeft in 2021 geen veranderingen ondergaan.
4. Beheer, techniek en onderhoud Het onderhoudsteam als geheel is in 2021 niet bij elkaar geweest. De krommerijnder heeft slechts een beperkt seizoen gevaren door de overheidsmaatregelen vanwege de Corona pandemie. Op 3 november 2020 is de schuit onder het winterdekzeil afgemeerd aan de steiger in het Balkengat. Met Dick Velders, Maarten de Wit en Joop van Os werden afspraken gemaakt de afgemeerde schuit regelmatig te controleren zodat deze goed de winter door zou komen. Dat is zonder al teveel problemen gelukt. Er werd geconstateerd dat het winterzeil, zelfs na een aanpassing bij de voorsteven, weleens wilde opwaaien. Om dat tegen te gaan is er door Dick en Maarten een touw gespannen rond de kiel. Medio april is de trekschuit schoongemaakt, de huif gereinigd en weer opgezet. Op 20 april is de schoongemaakte motor, voorzien van nieuwe anodes, in de bun geplaatst. De krommerijnder was op tijd vaarklaar, maar door de coronamaatregelen helaas nog niet inzetbaar voor passagiersvaarten. Op 23 juni is door Dhr. Wolfswinkel van de Havendienst Utrecht een registratiesticker RV3031 op beide zijden van de voorsteven aangebracht. Dat was nodig om aan te geven dat we als stichting een exploitatievergunning hebben om met de krommerijnder door de grachten van Utrecht te mogen varen. Dick Velders en Joop van Os hebben op 6 juli een oplaadpunt nabij onze aanlegplaats bij het theehuis Rhijnauwen aangelegd en met 70 meter elektrakabel aangesloten op het net van het theehuis. Hiermede kunnen de accu’s worden geladen voor de vaarten door Utrecht en de terugvaart naar de thuishaven. De kabel is in november weer uit het water gehaald om beschadiging of diefstal te voorkomen. In het voorjaar 2022 zal de kabel weer opnieuw worden aangelegd. Op 18 november 2021 is de krommerijnder door transportbedrijf Max Gremmen bij de brug in de Nieuweweg uit het water getakeld en op een dieplader naar de winterstalling bij jachthaven Lunenburg getransporteerd. Met de beheerder van jachthaven Lunenburg was afgesproken een stallingplaats te reserveren waar de krommerijnder onder het eigen dekzeil kan overwinteren. Vervoer en stalling is geheel volgens plan verlopen. Het personeel van de jachthaven heeft speciaal voor de krommerijnder een stalen bok gelast. Met de firma Regbat in Hoofddorp was afgesproken de 8 accu’s te controleren en te regenereren. Dankzij de inzet van vervoer door de Plinten & Profielen Centrale konden de batterijen naar Hoofddorp worden getransporteerd. In april 2022 zal PPC de accu’s weer ophalen. Eind februari 2022 is begonnen met het groot onderhoud aan de krommerijnder zodat er in april weer een goed geconditioneerde trekschuit klaar ligt om passagiers weer met plezier van een vaart te laten genieten. Met dank aan Dick Velders, Maarten de Wit, Peter Post, Theo Rinkema, Harm Otter en Drees Klaassenhh) die Joop van Os bij deze werkzaamheden behulpzaam zijn geweest.
5. Samenwerking VVV De contacten met de VVV verliepen in 2021, ondanks de wel zeer bijzondere omstandigheden en het vele improviseren naar volle tevredenheid. Zowel telefonisch als via de e-mail werd door beide partijen snel gecommuniceerd en konden aanvragen eenvoudig worden kortgesloten. I.v.m. een wisseling van penningmeester bij de VVV werd de gebruikelijke routine van uitwisselen van overzichten van geboekte vaarten en afrekening aangepast. Dat betekende dat er pas aan het eind van het seizoen een gecontroleerd en volledig overzicht inclusief afrekening kon worden gemaakt. Deze aanpassing heeft geenszins invloed gehad op de wederzijdse tevredenheid over de samenwerking. Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Nadat in 2019 een overeenkomst met Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden voor een viertal Utrechtvaarten per seizoen tot stand was gekomen, bleek al voor de jaarwisseling dat voor de door het bestuur gewenste nieuwe opzet van de Utrechtvaarten in 2020 een nieuwe watervergunning moest worden aangevraagd. Op 15 januari 2021 werd de bevestiging van onze aanvraag ontvangen en op 17 maart werd de watervergunning voor de duur van twee jaar door HDSR verleend. Met deze vergunning is het toegestaan het laatste traject tussen Theehuis Rhijnauwen in Bunnik en de Waterlinieweg in Utrecht vaker dan 1 x per maand te bevaren. Hiermee werd het mogelijk meerdere vaarten tussen het Theehuis Rhijnauwen en Utrecht Centrum te maken in de week dat de krommerijnder bij het theehuis is afgemeerd. Theehuis Rhijnauwen Voor de Utrechtvaarten is er in 2021 redelijk intensief contact met Theehuis Rhijnauwen onderhouden i.v.m. het voorgenomen schema van de Utrechtvaarten en de realisatie van een eigen oplaadpunt bij de aanlegplaats. Hoewel ook dit jaar het nieuwe programma van de Utrechtvaarten behoorlijk moest worden aangepast aan de corona perikelen en de horeca van het Theehuis Rhijnauwen daarvan ook de consequenties ondervond, is ook dit seizoen de samenwerking door ons als bijzonder plezierig ervaren. De Jonge Graaf De zogenoemde “pannenkoekenvaarten” konden ook in het korte vaarseizoen 2021 worden opgenomen. Voorafgaande aan de start van het seizoen werden in goed overleg met de enthousiaste uitbaters, Patrick en Sharon Terschegget, van het familierestaurant De Jonge Graaf, afspraken gemaakt over arrangementen waarin varen en pannenkoeken eten centraal staat.
6. Pr en communicatie Hoewel de Stichting Beheer Krommerijnder nog altijd niet over een eigen communicatieplan beschikt, ontbreekt het deze vrijwilligersorganisatie niet aan veelzijdigheid als het om communicatie met publiek en eigen achterban gaat. Met dank aan secretaris Alice Deinum, die o.a. de redactie en verzending van “Schipperstips” verzorgt, en webbeheerder Maarten de Wit, is het bestuur er ook in het tweede corona-jaar in geslaagd de informatievoorziening frequent, actueel en informatief te houden. In 2021 is er driemaal een nieuwsbrief, de zogenoemde Schipperstips, verzonden en wel in maart, juni/juli en december. Minder dan in voorgaande jaren, vanwege het korte vaarseizoen en de corona-beperkingen, maar informatief en bindend als altijd. In totaal werd er gedurende het gehele jaar 28 maal een bericht op Facebook gezet. In de zomermaanden was er wekelijks een verslagje van een vaartocht met foto en steevast de boekingsgegevens en een verwijzing naar de website krommerijnder.nl. De beide vooraankondigingen van het vaarseizoen eind mei werden goed bekeken, respectievelijk 1040 en 1686 keer. Toen het seizoen eind juni werkelijk van start ging, kreeg dat bericht 797 views. De topper was in 2021 de aankondiging van de Utrechtvaart in augustus, met 2207 views. Al met al lijkt deze vorm van reclame wel passagiers op te leveren. Vaak wordt zo'n berichtje doorgestuurd met een opmerking als: zullen we dat binnenkort doen? of dat is echt iets voor jullie, etc. Het gemiddeld aantal views is rond de 300, ook buiten de vaarperiode, daaruit blijkt dat er steeds meer vaste bezoekers/likers van onze Faceboek-pagina zijn. 7. Medewerkers/vrijwilligers De Stichting Beheer Krommerijnder en de krommerijnder worden in de vaart gehouden door vrijwilligers. In 2021 werd het onderhoudsteam gevormd door de volgende vrijwilligers: Bert Stuart, Dick Velders, Drees Klaassen, Gerard Strien, Harm Otter, Joop van Os (coördinator), Jos Nolet, Maarten de Wit, Martin Botman, Peter Post en Theo Rinkema. Echter, door de coronabeperkingen kon het team ook dit jaar niet voltallig worden ingezet. Bij aanvang van het vaarseizoen 2021 telde het schippersgilde 23 (hulp)schippers, te weten: Albert van Putten, Alice Deinum-Teekman, Arie Kauffman, Atie Klaver, Bert Stuart, Dick Velders, Drees Klaassen, Gerard Strien, Hans Melkert, Happy Just de la Paisières, Harm Otter, Henk Muis, Inge de Beukelaar, Jacob Huizinga, Jan Kemink, Joop van Os, Jos Nollet, Maarten de Wit, Paul Gevaerts, Peter Post, Ruud Waltman, Theo Rinkema en Willem Metz. Om gezondheidsredenen waren enkele schippers, ook gezien de risico’s van het Covid-19 virus, gedurende het seizoen niet inzetbaar. Het team van sluisbedieners bestond in 2021 uit: Alice Deinum-Teekman, Dick Velders, Gerard Strien, Harm Otter, Maarten de Wit, Ruud Waltman en Wim Deinum.
8. Financiële zaken Het boekjaar 2021 werd opnieuw gemarkeerd door het nog altijd rondwarende coronavirus dat het aantal vaarten en het aantal opstappers per vaart en daarmee samenhangende inkomsten in negatieve zin beïnvloedde. Ondanks de coronabeperkingen konden wij ook dit jaar een beroep doen op de inzet en het enthousiasme van onze vrijwilligers. Op 19 juni, een paar weken vroeger dan in 2020, was daar de seizoenstart. Dankzij de inzet van de schippers die beschikbaar waren om te varen, en niet te vergeten de inzet van de coördinatoren Dick Velders en Maarten de Wit en van de VVV werden er al snel veel vaarten geboekt. In totaal zijn er vanaf 19 juni t/m 19 oktober 65 vaarten gerealiseerd, te weten: • 48 groepsvaarten • 11 Utrechtvaarten • 1 bruiloftsvaart • 1 EHBO vaart • 1 Vaart met VVV medewerkers uit Wijk bij Duurstede • 1 vaart t.g.v. Open Monumenten Dag • 2 pannenkoekenvaarten Om de aandacht voor en betrokkenheid bij de krommerijnder te versterken, maar ook ter ondersteuning van een positieve financiële huishouding, is het instituut “Vrienden van de Krommerijnder” van start gegaan. Al met al hebben de vaarten, de fooienpot en de Vrienden een opbrengst gegenereerd van afgerond € 4.700. Met name de vaste lasten konden in 2021 worden beperkt door de schuit in het water te laten overwinteren. Na aftrek van vaste- en variabele lasten is het positieve resultaat bijna € 1.000. Een deel van het resultaat is bestemd voor de kosten van een bedankavond voor alle betrokken vrijwilligers tijdens een zogenoemde schippersbijeenkomst. Dit keer in maart 2022, na twee jaar afwezigheid, ter afsluiting van de voorbije coronajaren en hernieuwde “kennismaking” voorafgaande aan de start van het vaarseizoen 2022. Het positieve saldo op de bankrekening wordt voldoende dekkend geacht voor grotere uitgaven zoals onderhoud/vervanging van de motor waarvan de levensduur de afschrijvingstermijn heeft overschreden. Dankzij een regeneratiebeurt van de accu’s wordt ook daarvan de levensduur verlengd. Ondanks de gunstige financiële staat van baten en lasten blijft het bestuur, en penningmeester Happy Just de la Paisières openstaan voor sponsoring en donaties van partijen die de krommerijnder een goed hart toedragen.